فرمود : « بلى ، اگر آن دو سجده را انجام ندهى ، آن دو آيه را در سوره حج نبايد بخوانى » . ابو حنيفه استدلال مذكور را ممنوع دانسته است ، به دليل آنكه سجده در آيهء مورد بحث بعد از ركوع و نزديك ركوع ، ذكر شده است و اين دليل بر آن است كه منظور از سجده ، سجدهء در نماز مىباشد . سخن ابو حنيفه داراى اساس و پايه مىباشد . و علماى شيعه با دليل خارج ، غير از آيهء مباركه به مستحب بودن سجده در سورهء حجّ حكم نموده‌اند . 6 - « وَ افْعَلُوا الْخَيْرَ » : ابن عبّاس فرموده است : انجام خير ، اشاره به صله رحم و اخلاق نيك است و دستور به فعل خير ، ترغيب و تشويقى است براى انجام مستحبّات و كارهايى كه باعث قرب به خداوند مىشوند . [ 46 ] آيه ششم : « وَ أَنَّ الْمَساجِدَ لِلَّهِ ، فَلا تَدْعُوا مَعَ اللَّهِ أَحَداً » « 1 » ؛ « به راستى مساجد از آن خدا است ، در اين مساجد احدى را با نام خدا نخوانيد » . روايت شده است كه معتصم از ابى جعفر محمد بن علىّ بن موسى الرّضا ( ع ) از مساجد ، سئوال نمود . در جواب فرمود : « مساجد » همان هفت عضوى است كه بوسيلهء آنها ، سجده انجام مىگيرد ( پيشانى ، دو كف دست ، دو زانو و دو انگشت پا ) . آقايان سعيد بن جبير و زجّاج و فرّاء به همين تفسير ( مراد از مساجد ، اعضاى بدن است ) قائل شده‌اند . مؤيّد آن ، فرمايش نبىّ اكرم ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) است كه فرمود : « مأمور شده‌ام كه با هفت عضو ، سجده نمايم » . معناى « فَلا تَدْعُوا مَعَ اللَّهِ أَحَداً » ؛ يعنى « در سجده‌تان بر هفت عضو ، غير خدا را با خدا شريك قرار ندهيد ، برخى گفته‌اند در نمازتان كسى را نبينيد ( يعنى ريا نكنيد كه براى غير خدا نماز بخوانيد » . برخى گفته‌اند منظور از « مساجد » ، مسجدهاى معروف است . « مسجد النّبىء مسجد الحرام و غير ذالك » كه در آن‌ها نبايد غير از خدا كسى ياد شود . برخى گفته‌اند منظور از « مساجد » بقعه‌ها و محلّه‌هاى زمين است ، به دليل فرمايش رسول اكرم ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) : « زمين براى من مسجد و پاكيزه قرار داده شده است .

--> ( 1 ) . سورهء جنّ ، آيهء 18 .